Samenwerken met een derde of onderaannemer bij een tender, wat is het verschil?

  • 07 apr. 2020
  • 5 minuten leestijd
  • Irene Irene

In de aanbestedingswereld is het zo geregeld dat je hulp mag inschakelen van andere partijen wanneer je zelf niet aan alle eisen kunt voldoen of zelf niet alle werkzaamheden kunt uitvoeren. Je kunt dus bij een tender een beroep doen op derden en/of onderaannemers. 
Hoewel Aanbestedende diensten deze termen regelmatig door elkaar gebruiken in de aanbestedingsdocumenten, zijn ze zeker niet hetzelfde en absoluut niet een-op-een uitwisselbaar. Dit zijn de verschillen tussen de rollen en verantwoordelijkheden van derden en onderaannemers bij een tender.

Beroep op draagkracht van een derde bij een tender

Wanneer een Inschrijver zelf niet aan de gestelde geschiktheidseisen kan voldoen, dan kan hij een beroep doen op de draagkracht van een derde. Dit kan bijvoorbeeld de moedermaatschappij of holding zijn. Het gaat hier dan om financiële of economische draagkracht, bijvoorbeeld:

  • Geconsolideerde jaarrekening (de jaarcijfers van het bedrijf staat op de jaarrekening van de holding)
  • Een verzekering

Of om technische bekwaamheid, bijvoorbeeld:

  • Referenties
  • ISO certificaten
  • VCA certificaat

Derde verantwoordelijk voor zijn gedeelte van de opdracht

Omdat er een beroep op draagkracht wordt gedaan, is deze derde partij verantwoordelijk voor het opgegeven deel. Dus wanneer er een beroep gedaan wordt op de financiële draagkracht van bijvoorbeeld een holding, is deze holding ook financieel verantwoordelijk voor de juiste uitvoering van de opdracht.

Onderaannemer inschakelen bij een tender: inschrijver verantwoordelijk

Een bepaald deel van de opdracht kan niet door de Inschrijver uitgevoerd worden. Geen probleem, een ander bedrijf kan dit wel en wil dit deel van de opdracht dan ook wel uitvoeren voor de Inschrijver. Hierbij moet de Inschrijver nog steeds zelf aan alle eisen voldoen en is dan ook geheel verantwoordelijk voor het werk dat door de onderaannemer uitgevoerd zal worden.

Inschrijver aanbesteding is aansprakelijk bij een onderaannemer

De gegevens van deze onderaannemer moeten wel worden vermeld, maar omdat de Inschrijver hoofdelijk aansprakelijk en verantwoordelijk is, hoeft ook alleen de inschrijver te verklaren dat de uitsluitingsgronden niet op hem van toepassing zijn. Wel kan dan gevraagd worden om een verklaring waarin de onderaannemer aangeeft daadwerkelijk het aangegeven deel van de opdracht uit te voeren en een verklaring beschikbaarheid van diens middelen.

Kortom: verschil derde en onderaannemer bij aanbesteding

Samenvattend zit er dus een wezenlijk verschil tussen een derde en een onderaannemer bij een aanbesteding. Bij de ene partij doe je een beroep op de draagkracht om aan de geschiktheidseis van de opdracht te voldoen (derden) en de andere schakel je in voor het uitvoeren van een deel van de werkzaamheden (onderaannemer).

Wel of geen eigen UEA voor samenwerkingspartners bij een tender?

Nu het verschil tussen derden en onderaannemers wat duidelijker is, rijst de volgende vraag: moet er nu wel of geen UEA (Uniform Europees Aanbestedingsdocument) worden ingevuld? Ook Aanbestedende diensten weten niet altijd goed hoe dit zit en willen vaak voor alle partijen een apart UEA zien. Terwijl dit helemaal niet nodig is, en het op de UEA zelf duidelijk beschreven staat.

Wél eigen UEA bij beroep op draagkracht van derden

Bij Deel II C op pagina 5 van de UEA wordt het volgende aangegeven:

“Doet de ondernemer beroep op de draagkracht van andere entiteiten om te voldoen aan de selectiecriteria van deel IV en de (eventuele) criteria en regels van onderstaande deel V? Zo ja, verstrek voor elk van de betrokken entiteiten een afzonderlijk UEA-formulier met de informatie die wordt gevraagd in de afdelingen A en B van dit deel en deel III. Dit formulier moet door de betrokken entiteiten naar behoren worden ingevuld en ondertekend.
Draagkracht kan betrekking hebben op financiële en economische draagkracht, maar ook op bijvoorbeeld technische bekwaamheid, beroepsbevoegdheid of het bezit van certificaten.”

Hier wordt geen verwijzing gemaakt naar een onderaannemer, maar alleen naar een derde partij waarvan de inschrijver een beroep doet op de draagkracht. De derde partij is hier verantwoordelijk voor en zal dus moeten verklaren dat de uitsluitingsgronden niet op hem van toepassing zijn.

Geen eigen UEA voor onderaannemers

Vervolgens wordt in Deel II D op pagina 5 van de UEA het volgende genoemd:
“Informatie betreffende onderaannemers op wier draagkracht de ondernemer geen beroep doet.”

Hier wordt het verschil duidelijk tussen een partij waar een beroep op draagkracht wordt gedaan en een onderaannemer op wiens draagkracht geen beroep wordt gedaan.
In dit deel wordt tevens aangegeven dat de onderaannemer geen eigen UEA in dient te vullen en te ondertekenen, maar enkel de gegevens met betrekking tot de ondernemer en informatie over de vertegenwoordigers van de ondernemer dient te vermelden.
Hiermee wordt dus op de UEA zelf duidelijk een verschil gemaakt tussen een derde partij op wiens draagkracht wel een beroep wordt gedaan en een onderaannemer op wiens draagkracht geen beroep wordt gedaan.

Voorbeelden van verwarring bij Aanbestedende diensten

Om te laten zien dat Aanbestedende diensten het soms ook allemaal niet meer weten, hieronder twee voorbeelden uit aanbestedingsleidraden.

1. Onderaannemer hetzelfde als derde?

“[…]een beroep wordt gedaan op de kwalificaties en/of middelen van Derden (zoals onderaannemers)[…]”

Hier heeft de Aanbestedende dienst gelijk door te zeggen dat je beroep kunt doen op de kwalificaties en/of middel van derden. Maar wordt het verwarrend door onderaannemers als voorbeeld te noemen. Je kunt immers niet enkel een beroep doen op de draagkracht van een onderaannemer. Dat kan wel als je de onderaannemer ook meeneemt als derde, waarbij je gebruikt maak van zijn draagkracht én hem inzet voor een deel van de werkzaamheden. Die partij moet dan tweemaal worden vermeld op de UEA én een eigen UEA invullen.

2. Alleen beroep op onderaannemers?

“Als deze Inschrijver voor (een) geschiktheidseis(en) een beroep doet op Onderaannemers dient in het Uniform Europees Aanbestedingsdocument per eis ingevuld te worden de naam van de Onderaannemer op wie een beroep wordt gedaan en in welke mate die Onderaannemer aan de eis voldoet.”

Ook hier worden verschillende dingen door elkaar gehaald. Door de formulering van Aanbestedende dienst lijkt het net of je alléén een beroep kunt doen op onderaannemers. Dat is niet juist en zou een onrechtmatige inperking zijn van het recht om je op derden te beroepen. Voor het kunnen voldoen aan geschiktheidseisen mag je namelijk altijd een beroep doen op de draagkracht van een derde.

Onduidelijke aanbestedingsleidraad? Stel vooral vragen!

Onderaannemer of derden, wel of geen UEA: Wat bedoelt de Aanbestedende dienst nu eigenlijk in de leidraad? Het is belangrijk dat je zelf goed begrijpt wat nu precies het verschil is, wanneer je wie inzet en wat je daarvoor moet aanleveren. Als je dat allemaal goed op een rijtje hebt, merk je rare dingen in de aanbestedingsleidraad eerder op en kun je makkelijker vragen stellen. Want ook al zijn hier duidelijke regels voor, ga er nooit zomaar vanuit dat je wel begrijpt wat de Aanbestedende dienst eigenlijk bedoelt. Stel die vragen!

Hulp bij aanbestedingen nodig?

Wil je meer weten over het inzetten van derden of onderaannemers bij een aanbesteding? Wij kunnen je er alles over vertellen. Of heb je het idee dat er iets raars staat in de aanbestedingsdocumenten, maar weet je niet goed of je daar een vraag over moet stellen? Wij kijken met je mee. Wij kunnen je begeleiden in het hele traject, van vragen stellen tot het indienen van je inschrijving. Neem voor meer informatie contact op.